Amsterdam, 6 maart 2024 – Deze week vindt de zevende editie van de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel plaats in Nederland. De succesvolle eetgedragsveranderingscampagne is sinds 2018 actief in Nederland en rolt op dit moment uit naar Europa. Isabel Boerdam, vegetarische autoriteit in Nederland en oprichter van de campagne, maakt zich zorgen: “Het onderwerp van minder vlees eten raakt gepolariseerd, en wordt een steeds fellere discussie. Deze ‘vleesagressie’ in Europa groeit voelbaar. Hierdoor durven grote partijen zich niet meer te verbinden aan dit onderwerp. Dit staat de broodnodige vooruitgang in de weg. We moeten weer het gesprek aan met elkaar, want het klimaat wacht niet.”
Maar liefst 63% van de Nederlanders vindt dat het klaar moet zijn met de ‘vleespolitie’ die zegt wat ze wel en niet mogen eten[1]
Gesprek wordt geschreeuw
Wat we eten, heeft een grote impact op onze klimaatfootprint[2]. Ons voedingspatroon verduurzamen is dus essentieel. De Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel vraagt hier elk jaar opnieuw aandacht voor. Het doel van de campagne is een nieuwe balans te normaliseren waarin dierlijk en plantaardig met elkaar afgewisseld wordt. De campagne is in 2018 opgericht in Nederland en breidt sinds 2023 uit naar andere landen in Europa. Er is echter sinds de oprichting wel het een en ander veranderd. Oprichter Isabel Boerdam merkt in aanloop naar de start van de zevende editie op 4 maart in Nederland, maar ook bij de uitrol in Denemarken en Duitsland, dat er meer weerstand is dan ooit. “We merken dat enerzijds grote partijen het onderwerp uit de weg gaan en anderzijds voor-en tegenstanders zich alleen maar verder ingraven en niet meer naar elkaar luisteren. Hierdoor komen we niet vooruit met elkaar”, concludeert Boerdam. “Het langverwachte kantelpunt lijkt verder weg dan ooit.”
Verharding van de discussie
Om deze ‘vleesagressie’ in Nederland te duiden deed Stichting Week Zonder Vlees deze maand onderzoek naar het sentiment rondom minder vlees eten onder een representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking1. De grote meerderheid vindt het nodig dat we als land onze uitstoot verminderen (63%), en zou ook zelf meer willen doen om duurzamer te leven (61%). Echter is ook duidelijk terug te zien dat de verharding van de discussie over het klimaat bij ongeveer een kwart van de Nederlanders (24%) hun mening over vlees eten beïnvloedt.
Aan weerzijde van de discussie worden stevigere standpunten ingenomen. Van de Nederlanders die van mening zijn dat we minder vlees zouden moeten eten, geeft bijna een derde aan dat deze mening het afgelopen jaar sterker is geworden. Maar aan de andere kant gebeurt hetzelfde. Zo geeft op dit moment meer dan de helft van de Nederlanders (57%) aan dat ze de demonstraties rondom het klimaat wel zat zijn. Eén op de drie (30%) vindt alle aandacht voor het klimaat zelfs overdreven. Bij twee op de vijf (42%) wekt de discussie over vlees eten irritatie op, en zelfs 3 op de 5 (63%) vindt dat het klaar moet zijn met de ‘vleespolitie’ die zegt wat je wel en niet mag eten.
Actie is reactie
Deze verharding herkent ook Dé van de Riet, voormalig woordvoerder van de Nederlandse roodvleessector en nu werkzaam als strategisch adviseur. Zo’n 1,5 jaar geleden was hij als woordvoerder betrokken bij de lancering van ‘waar smaken verschillen’, een platform van Nederland Vleesland, met als doel de dialoog te bevorderden. “De reacties waren soms schrikbarend”, geeft hij aan. Hij ziet de felheid vooral bij kleinere groepen: “Polarisatie rond de dierhouderij en de vlees- en zuivelconsumptie gebeurt vooral op de ‘sociale media’. En actie is reactie. Een nare zolderkamer-battle zonder winnaars. Het eigen gelijk wordt geventileerd, voor de eigen groep, en soms nogal intimiderend. Dat maakt het lastig om open, tot een volwassen, inhoudelijke dialoog te komen. Over verantwoorde voeding, over keuzevrijheid ook, over een gezonde balans tussen dierlijk en plantaardig, over routes naar verdere verduurzaming van de voedselproductie, over mondiale en strategische voedsel- en klimaatvraagstukken. Daar moeten we het over kunnen hebben en adviseren we ook over. Uiteindelijk staan verstandige mensen vaak niet zo ver uit elkaar.”
Leg de strijdbijl neer
Mede mogelijk gemaakt door subsidie van de Europese Unie, is Stichting Week Zonder Vlees de campagne op dit moment aan het uitrollen binnen Europa. Zo staan Denemarken en Duitsland op de agenda voor september en oktober van dit jaar. Daar merkt Boerdam dat stakeholders het ‘minder vlees’-onderwerp het liefst uit de weg gaan of omzeilen. Boerdam gaat vooral op zoek naar hoe het wél kan, en zet haar Europese missie met onverminderde energie voort. “Als we in Duitsland de relevante partijen mee willen krijgen, moeten we waarschijnlijk kiezen voor ‘Eine Woche Weniger Fleisch’. Om nader tot elkaar te komen sta ik daarvoor open, maar vanuit communicatie- en gedragsveranderingsperspectief vind ik dit zonde. Het maakt de boodschap minder helder, terwijl die glashelder zou moeten zijn: we móeten ons eetpatroon veranderen. Het klimaat wacht niet.”
[1] https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/milieuenklimaat.aspx
[2] Onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Onderzoeksbureau Norstat, onder 1.023 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Onderzoek vond plaats van 15-20 februari 2024.
_____________________________________________________________________________________________
Over Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel
De eerste editie van de Nationale Week Zonder Vlees vond plaats in maart 2018 en sindsdien is het een jaarlijks terugkerend initiatief. Van 4-10 maart 2024 vindt de zevende editie plaats. De campagne is het initiatief van Isabel Boerdam, bekend van het blog De Hippe Vegetariër en de kookboeken De Vegabijbel en De Vega Atlas. Nationale Week Zonder Vlees is een non-profit stichting en kent een officiële ANBI-status. Dankzij de ‘Horizon Action Grant’ van het ‘Horizon Europe funding programme’ van de Europese Unie kan de campagne vanaf 2023 worden uitgerold in verschillende Europese landen als onderdeel van het LIKE-A-PRO project, met als doel om ook inwoners van andere Europese landen te laten zien hoe lekker en gemakkelijk een dagje minder vlees eten is. België was in oktober 2023 het eerste land binnen de Europese Unie dat de campagne uitrolde. In 2024 zullen Denemarken en Duitsland volgen. Vanaf 2025 staan Oostenrijk en Spanje op de agenda, en mogelijk nog andere landen.
Meer informatie of interviewaanvragen?
Neem contact op met de woordvoerder van de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel:
Isabel Boerdam
via netherlands@weekwithoutmeat.eu
of +31 6 46535363.
Beeldmateriaal is hier te downloaden: https://we.tl/t-HSuPBfd4P8
vleesagressie vleesagressie vleesagressie